De Vlaamse woonbonus werd vanaf 2020 afgeschaft, waardoor nieuwe leners voor hun eigen woning geen fiscaal voordeel meer genieten. De redenering achter deze beslissing was dat jonge kopers de afschaffing wel zouden compenseren door een daling van de vastgoedprijzen. In de praktijk blijkt dit echter niet het geval te zijn.
Wie na 2019 een lening afsluit voor een gezinswoning in Vlaanderen, krijgt geen fiscaal voordeel meer van de Vlaamse overheid. Daarentegen blijft er op federaal niveau nog steeds een belastingvoordeel bestaan voor leningen die worden afgesloten voor een tweede of derde woning. Dit leidt tot opmerkelijke situaties: wanneer de aankoop van een eerste woning te duur wordt voor jonge kopers, kunnen hun ouders profiteren van het federale voordeel door zelf te lenen voor een tweede woning en hun kinderen er te laten wonen, al dan niet tegen huur. Een duidelijk voorbeeld van het zogeheten mattheuseffect.
Op zoek naar een partner met woonbonus
Wie voor 2020 al een woonbonuslening afsloot, doet er alles aan om dit voordeel te behouden. Bij een verhuis wordt er bijvoorbeeld eerder gekozen voor een hypotheekoverdracht dan voor het afsluiten van een nieuwe lening. Dit is één van de weinige manieren om de lopende woonbonus te behouden. Andere opties zijn het herfinancieren van een bestaande woonbonuslening of het opnemen van een extra bedrag binnen een lopende hypotheek. Belangrijk hierbij is dat de oorspronkelijke lening afgesloten werd vóór 2020, want extra ontleningen worden beschouwd als nieuwe leningen en komen niet meer in aanmerking voor de Vlaamse woonbonus.
Toch is er nog een verrassende mogelijkheid om de woonbonus te verkrijgen, zelfs voor wie nooit eerder een eigen woning heeft gefinancierd. Het is weliswaar een uitzonderlijke situatie, maar niet onmogelijk. Stel dat iemand een partner ontmoet die al voor 2020 een woonbonuslening had afgesloten, dan kan hij of zij alsnog instappen in deze lening en genieten van het fiscaal voordeel.
Hoe werkt dit concreet?
Neem het voorbeeld van Els, die in 2018 een woonbonuslening afsloot voor haar woning. In 2021 ontmoet ze Felix, die bij haar intrekt. Felix kan meegenieten van de woonbonus als hij aan enkele voorwaarden voldoet. Hij moet namelijk huwen met Els of wettelijk met haar samenwonen. Daarnaast moet hij mede-eigenaar van de woning worden (zelfs met slechts 1 procent) en formeel als kredietnemer worden toegevoegd aan het leningscontract door de kredietverstrekker. Als aan deze voorwaarden is voldaan en het oorspronkelijke leenbedrag toereikend is, kan Felix alsnog recht hebben op een woonbonus van maximaal 2.280 euro per jaar.
Kortom, hoewel de Vlaamse woonbonus niet meer wordt toegekend voor nieuwe leningen sinds 2020, zijn er uitzonderlijke situaties waarin iemand er toch nog van kan profiteren. Voor singles met een lopende woonbonuslening vormt dit zelfs een onverwachte troef in de zoektocht naar een partner.
Bron: www.trends.knack.be (Jef Wellens – Fiscalist bij Wolters Kluwer)
